Contact

Egels, winterslaap & gewicht

Bijgewerkt: 12 dec 2019

Misschien wel de meest gestelde vraag én het meest bediscussieerde onderwerp als het om egels gaat: wat is het minimumgewicht voor een egel om in winterslaap te gaan? Er is veel discussie over en er zijn veel verschillende adviezen te vinden. De enige échte waarheid: dat weet niemand. Hieronder sommen we kort op waarom niemand dat weet en adviseren we over wat je niet en wel kunt doen als je je zorgen maakt.

Een simpele zoekopdracht op Google en er duiken verschillende adviezen naar boven. Zo wordt een minimumgewicht van 600-700 gram vaak aangehouden door egelopvangcentra. Het beleid hierin verschilt en, ja, dat kan per egelopvang verschillen. Wetenschappelijke literatuur is schaars als het om dit onderwerp gaat (met name in Nederland!):


▪ Morris (1984) berekende een minimumgewicht van 450 gram voor een succesvolle winterslaap.


▪ Alle egels (6) uit de onderzoekspopulatie van Jensen (2004) overleefden de winterslaap, waarvan de lichtste egel 513 gram woog vóór de winterslaap. Dit individu verloor slechts 4.5% (23 gram) van het lichaamsgewicht tijdens de winterslaap en woog nadien 490 gram.


▪ Rasmussen (2013) rapporteerde een individu dat met 450 gram in winterslaap ging. Dit individu verloor 20 gram (4.5% van het lichaamsgewicht) tijdens de winterslaap.


Rasmussen (2019, 2013), Jensen (2004) en Morris & Warwick (1994) rapporteerden allen dat het erop lijkt dat de individuen die het zich konden veroorloven om de meeste lichaamsmassa te verliezen, in feite ook de meeste lichaamsmassa verloren.


Let op: er is meer dan alleen gewicht. Gewicht zegt namelijk niets over de conditie, de bouw en de ‘nutritionele staat’ van een egel. Een voorbeeld: een kleine egel van 600 gram kan in prima conditie zijn, terwijl een grote egel van 600 gram in erg slechte conditie kan zijn. Ook zijn er natuurlijk allerlei omgevingsfactoren (zoals temperatuur) die van invloed zijn.


Wat vind de Egelwerkgroep?


Weet de Egelwerkgroep alles? Nee, zeker niet. Als het om dit onderwerp gaat is er voor IEDEREEN nog veel te leren. De Egelwerkgroep gaat in de tussentijd mee met de richtlijnen van BHPS:


• Egels hebben soms hulp nodig in de periode van oktober-februari wanneer zij onder de 450 gram wegen. Neem hiervoor contact op met een egelopvang. Egels moeten minimaal 450 gram wegen om succesvol te overwinteren. Onder dit gewicht zullen ze een winterslaap hoogstwaarschijnlijk niet overleven. Nu is er een kanttekening dat lichte egels ook later in winterslaap kunnen gaan, en dat dat soms helemaal niet zo erg is.


• Egels boven de 500-600 gram hoeven NIET ‘gered’ te worden gebaseerd op het gewicht. Een uitzondering is natuurlijk wanneer de egel ziek of zwak oogt. Een egel onnodig uit zijn omgeving halen veroorzaakt veel stress en kan gezondheidsproblemen veroorzaken.


• Als een egel ziek, gewond of verzwakt lijkt te zijn heeft het uiteraard hulp nodig, ongeacht het gewicht. Neem hiervoor contact op met een egelopvang.


Het gehele statement is te lezen via deze link: https://www.britishhedgehogs.org.uk/pdf/Hibernation-Weight.pdf


Wat moet ik dan nu doen met die kleine egel in mijn tuin?

Een berichtje plaatsen in de facebookgroep ‘egelhuisjes’, of een mailtje sturen naar de egelwerkgroep/egelopvang is goed bedoeld, maar niet verstandig. Wacht niet en zoek direct professioneel advies. Helaas kunnen we niet bij iedereen in de tuin kijken om een egel te beoordelen. Ook is het niet verstandig om egels zomaar te wegen. De stress die dit met zich meebrengt is erg groot, ookal kun je dit van buiten soms niet zien. Wil je toch een inschatting maken, gebruik dan de tennisbalmethode. Maak je je zorgen? Egelopvangcentra zijn er om te helpen. Je kunt altijd bellen om wat advies in te winnen. Nogmaals: ja, de adviezen kunnen per egelopvang verschillen. Wat wij ervan vinden dat deze adviezen zo verschillen? Daar kunnen we kort over zien: het laat maar weer zien dat goed onderzoek naar de egel hard nodig is om de bescherming van de egel te kunnen bevorderen.